วัดประทุมทายการาม : หลวงพ่อมหาทลาย พระประธานที่ รัชกาลที่ ๑ ทรงผนวช หลวงพ่อมหาทลาย พระประธานโบสถ์วัดประทุมทายการาม เดิมสมัยอยุธยาเป็นพระประธานโบสถ์วัดมหาทลาย นอกเกาะเมืองด้านตะวันออกของอยุธยาที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงผนวช ตอนใช้นามนายทองด้วง พ.ศ.๒๓๐๐ และมีตำนานเล่าขานว่าพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงผนวชอยู่วัดโกษาวาสหรือวัดเชิงท่า เป็นพรรษาที่ ๓ และติดต่อสัมพันธ์กัน เมื่อสิ้นพรรษาทั้ง ๒ พระองค์ลาสิกขาไปรับราชการด้วยกัน ถึง พ.ศ.๒๓๑๐ กรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่า วัดวาอารามโดนทำลาย ทั้งจากพม่าและคนไทยเอง วัดมหาทลายกลายเป็นวัดร้างแต่นั้นมา
ประมาณ พ.ศ.๒๕๑๐ นายพ่วง สุวรรณรัฐ อดีตองคมนตรี คนสิชล ได้อัญเชิญหลวงพ่อมหาทลาย มาที่วัดสุทัศน์เทพวราราม และให้กรมศิลปากรช่วยบูรณะ ถึง พ.ศ.๒๕๑๔ ได้อัญเชิญลงเรือรุ่งทะเล ที่ท่าน้ำสพานพุทธใช้เวลา ๑ วัน ๑ คืน ถึงท่าเรือสะพานน้ำแดง สิชล คณะสงฆ์และชาวบ้านจัดขบวนไปต้อนรับอัญเชิญมาวัดประทุมทายการาม
หลวงพ่อมหาทลาย เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย พุทธศิลป์งดงามวิจิตรแบบฝีมือช่างหลวง เมื่อมาถึงวัดประทุมทายการาม องค์พระใหญ่กว่าประตูโบสถ์ที่เพิ่งสร้างเสร็จ จึงต้องทลายกำแพงโบสถ์ด้านทิศใต้ตรงกับฐานพระอัญเชิญเข้าไป เมื่อเสร็จเรียบร้อยได้เชิญเสด็จสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีฯ มาทรงยกช่อฟ้าเมื่อวันที่ ๑๘ เมษายน ๒๕๑๔ ซึ่งถือเป็นเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ของสิชล
หลวงพ่อมหาทลาย จึงเป็นพระพุทธรูปสำคัญยิ่ง ทั้งเก่าแก่สมัยอยุธยา พุทธศิลป์งดงามและเป็นพระพุทธรูปประธานในการทรงผนวชของรัชกาลที่ ๑ ต้นบรมจักรีวงศ์ โบสถ์วัดประทุมทายการาม นอกจากหลวงพ่อมหาทลายแล้ว ยังประดิษฐานพระพุทธรูปพ่อท่านครูแก้ว ด้านหน้าพระประธาน ที่จารึกฐานไว้ว่า "พระพุทธอินทสุวัณโณ (พ่อท่านแก้ว) หล่อที่วัดประทุมทายการาม อำเภอสิชล เมื่อพระพุทธศาสนาล่วงแล้ว ๒๔๗๗ พรรษา เดิมท่านอยู่วัดถ้ำเทียนถวาย ตำบลทุ่งปรัง มาสร้างวัดนี้ พ.ศ.๒๔๔๑"
#ขอขอบคุณข้อมูล: อ.จำรัส เพชรทับ